कधी एकदा...

मे महिना सरत चाललाय. उन्हाळा जाणवतोय परंतु मधूनच २-४ काळे ढग आकाशात दिसतात. पुढच्या ट्रेक ला लवकरच जायचंय असा दिलासा देऊन जातात. ऑफिसात काम करत असतानाही अचानक राजगडाचा चोर दरवाजा आठवतो, मनातले विचार कीबोर्डपर्यंत पोचतात आणि मग इमेल लिहिताना चुकून 'Dear Rajgad' असं लिहिल्यावर मी जीभ चावतो आणि बॅकस्पेस दाबतो. धीर धर ना राव! असं स्वत:लाच सांगतो.

मग फावल्या वेळात फेसबुक वर जाण्याऐवजी ट्रेकवर्णनं वाचतो. ब्लॉग वाचतो. रतनगड, तोरणा, साल्हेर, मुल्हेर, हरिश्चंद्रगड... अशा माझ्यासाठी डिझायर्ड डेस्टिनेशन्स चे फोटो गूगल वर बघून मी इथे असेन तेंव्हा काय करेन, मला काय वाटेल, मी कसा फोटो काढेन.. याचा विचार करत बसतो.

याचं कारण तो अनुभव. एखाद्या ट्रेक ला जाण्याच्या आधी रिसर्च करणं, ट्रेक ला जायच्या आदल्या दिवशी सॅक मधे सामान भरणं, मित्रांना फोन करणं, गाडी धुवून पुसून साफ करणं, तिथे जाणं, वाट शोधत शोधत निघणं, अधे मधे चुकणं, गमती जमती, विनोद, आठवणी काढणं, हे असं सग्गळं करून अखेर गडाचा माथा गाठणं....  तिथे जाऊन नि:शब्द पणे स्वत:भोवती गिरकी घेऊन तो आजूबाजूचा निसर्ग बघताना जे वाटतं ते केवळ अतुलनीय असतं. अंगावर शहारा येतो, अ‍ॅड्रेनलाईन रश होतो आणि तत्क्षणी जो मिळतो तो अनुभव. स्वर्गीय अनुभव. एखाद्या डोंगरकडेच्या कातळावर शांतपणे बसून रहाण्याचा अनुभव, ते अफाट चित्र डोळ्यात सामावून घेण्याचा प्रयत्न करण्याचा अनुभव, मुख्य दरवाज्याच्या कमानीतून पहिलं पाऊल गडावर टाकतानाचा अनुभव, या गोष्टी केवळ अवर्णनीय आहेत.

आणि त्यांचंच हे गुरुत्वाकर्षण आहे की मला पुन्हा पुन्हा तो अनुभव घ्यावासा वाटतो; ट्रेक ला जावंसं वाटतं. त्यामुळे आता कधी एकदा पुढचा ट्रेक ठरतोय असं झालंय !

My First Trek

I remember having looked at trekking as an alien thing; and trekkers as aliens. I was in my early college days back then, when we used to see those guys with backpacks double in size of out college sack, and a rolled up mattress like thing popping out of those backpacks. They'd typically be wearing trackpants with militari print, or capris, and some old, worn out t-shirt. Their hair would be undone, they would be wearing a watch bigger than their wrist, and their shoes would seem like they are cut out of rock.

They seemed strange. While our faces displayed irritation because of the crowded trains and stressful journeys, their faces meant all excitement. We never understood; I, never understood why someone would go and sweat the hell out of his body, tire himself wandering in some hills, instead of watching a movie, playing cricket, or just eating out with friends. I mean, there are so many easy and rewarding ways to spend a holiday. I never understood; only until I stepped in those rock-cut shoes.

It was a hot and sunny summer day when a friend of mine called me up asking if I was interested in going to Karnala Fort. Karnala is around 80 kms from Thane and he said we can go and come back in half a day. Since it is a bird sanctuary as well, we thought we could do some bird watching and climb the fort as well if we wish to. As I said, 'trekking' seemed alien then, and I was not SO willing initially. But then out of curiosity, if I may say, I said yes, we will go tomorrow. I love to travel and see new places, so I could build up the excitement pretty soon for myself.

At 5:30 am the next day, we were off to Karnala. Just the 2 of us in my darling M800 which sadly isn't with me anymore. We reached Karnala in just over an hour. We parked the car, paid the entry fee, and went inside. It is a fairly dense forest. Some caged birds are kept at the start of the trail. Then one way is marked as the way to the fort. But there is another way to the fort as well, which is the 'Mor Taka Trail'. Out of pure 'kida' we ventured to that trail, thinking that we will see some rare birds and discover something which not many must be aware of. 'Ideal time for bird-watching is actually 1 hour prior to and after sunrise', I was told by the friend who was with me. So, we were late. It was 7:30 then. It was quite bright already. We walked for more than 2 hours, stopping at every little chirp that we heard, only to find a sparrow or a cuckoo.

I realized at one point, that we had come to the same spot which we passed by, some time ago. Then my friend said that the same spot is where we took a turn from, even before that. We sensed a problem. In Marathi, this happening is termed as 'Chakwaa'; where a person loses his/her way somehow, like he/she was mesmorised, and keeps wandering around the same area and coming back to it. We were not mesmorised or hypnotized; we were just... lost. Lost while we went on taking photographs, trying to climb trees, or just doing balancing acts on the rocks. We decided to break the loop and so we turned in the direction of the pinnacle and started walking. We climbed a steep slope somehow which brought us to the main trail. Relieved; were we, finally. In next 30 minutes, we were on the top of the fort. At the base of the thumb shaped pinnacle. The view from the top was worthwhile. Absolutely amazing.

Coming back was relatively easier, and smooth. We came down drenched with sweat and tired as hell. I struggled to drive my car as my calfs and knees pained badly. We came home late in the afternoon and slept for hours. My first trek was a terrific one. Really a terrific one. A not-so-difficult trek seemed a so-difficult trek to me. 'If this is what those guys with huge backpacks do in the mountains; then this is not for me certainly', I thought to myself, 'I mean it was fun; it was tiring as well, but I don't feel like doing this every alternate weekend'. These thoughts were like the early vapors of barbeque, which disappeared very soon, leaving the heavenly taste behind; the heavenly taste of pleasure, heavenly taste of peace, and of purity. I couldn't wait for my next treks thereafter. Sharing pictures, telling stories went on. But somehow I had missed writing about my first trek experience.

My first trek had stunned me. But it had stunned me for good.

व्यायामाचे प्रकार

व्यायाम हा एकंदरितच आजकालचा `हॉट टॉपिक' आहे. तरूण आहात, तर तारुण्य खुलवण्यासाठी व्यायाम; मध्यमवयीन आहात, तर तारुण्य टिकवण्यासाठी व्यायाम; वृद्ध आहात, तर फिट राहण्यासाठी किंवा, पाय, गुडघे, पाठ दुखू लागली आहे, म्हणून व्यायाम; श्रीमंत आहात, मग शो-ऑफ साठी व्यायाम; गरीब आहात, तर मग असाही काबाडकष्ट करून व्यायामच; अभिनेता/अभिनेत्री व्हायचंय, तर इंडस्ट्री ट्रेंड आणि डिमांड म्हणून व्यायाम; लग्नेच्छुक आहात, तर लग्न पटकन जमावं म्हणून छान दिसण्यासाठी व्यायाम; रोज व्यायाम, अधून मधून व्यायाम, कुणी सांगितलं म्हणून व्यायाम, आपल्याला वाटलं म्हणून व्यायाम...

पण याकडे बघण्याचे दृष्टिकोन वेगळे आहेत. गरजा वेगळ्या आहेत. तरी व्यायामाच्या आवर्ततेनुसार त्याचं तीन मुख्य प्रकारात वर्गीकरण होईल. ते प्रकार असे.

चहासारखा व्यायाम: यात जिम, किंवा योगासनं, चालणं, धावणं, नियमित खेळ खेळणं, असे प्रकार समाविष्ट होतात.

याची तल्लफ रोज येते. प्रमाण बेताचे आणि समान असते. यात सातत्य असते, परंतु दृश्य स्वरुपाचे बदल, फायदे, यात होत नाहीत. तरीही शरीराला त्याची सवय लागते. यात 'फिट' रहाण्याचे उद्दिष्ट मात्र निश्चित पूर्ण होते. आणि शरीराला, व्यायाम करणा-याला शिस्त पाळल्याचं एक आंतरिक समाधान मिळतं.

औषधासारखा व्यायामः म्हणजे, एखादा आजार, व्याधी जडल्यावर जो केला जातो तो व्यायाम. ह्रदयविकार - चालणे; पाठदुखी - चालणे, योगासने इत्यादी; किंवा फिजिओथेरपी आणि तत्सम प्रकार; यात मुख्यत्वे मानसिक समाधान मिळते, की आपण व्यायाम करत आहोत आणि आपल्याला त्याचा फायदा होणार आहे. खरंच त्याचा शरीरावर किती प्रमाणात परिणाम होतो हा एक प्रश्नच आहे. पण असो. तो वेगळा विषय झाला.

वजन वाढलं की ते (तात्पुरतं) कमी करण्यासाठी एकदम जोशात येऊन केला जातो तो व्यायामही याच प्रकारात मोडतो. जस्ट लाईक अ‍ॅलोपॅथिक मेडिसिन. तुलनेने पटकन फरक होतो, तो दृश्य स्वरुपाचाही असतो. त्यामुळे `कॉम्प्लिमेंट्स' वगैरेही मिळतात. आणि मग एकदा आजार बरा झाला की कोण औषध घेतो?

दारूसारखा व्यायामः चौकटीतले प्रयत्न केले की चौकटीतलेच फळ मिळते; असं कुणीतरी म्हटलंय. चहा पिऊन कुणी झिंगत नाही. झिंग यायला दारूच लागते. चहा-कॉफी आणि दारू तसे सारखेच प्रकार आहेत; खरा फरक आहे तो इन्टेन्सिटी चा. व्यायामाचंही तेच आहे. चहा-औषधाच्या पुढे जाऊन फिटनेस मधलं उच्च ध्येय समोर ठेवून व्यायाम करणारी मंडळी जी आहेत, त्यांचा व्यायाम हा दारूसारखा असतो. `हार्ड'. रोज करता आला तर हवाच असतो. पण मूड आला की लागतोच लागतो. मग बाकी सगळ्या गोष्टी गौण असतात. त्या व्यायामात इन्टेन्सिटी असते. फोकस असतो. दारू पिऊन जशी झिंग येते, जसा हँगओव्हर येतो, तसं हा व्यायाम केल्यावर शरीरात काहीकाळ एक वेगळंच चैतन्य येतं, स्नायू प्रसरण पावल्याने आपल्याच नेहमीच्या साईझ च्या टीशर्टातून ते बाहेर डोकावू लागतात. आपण काहीही करू शकतो, आपण सशक्त आणि सक्षम आहोत असा आत्मविश्वास संचारतो. आणि एकूणच फील गुड, लुक गुड फॅक्टर येतात. झिंग उतरली की पुन्हा आहेच. असं असूनही या व्यायामाने होणारे बदल हे लाक्षणिक असतात. त्यांचं दूरगामी असणं हे मात्र तुमच्या सातत्यावर अवलंबून आहे. आणि हो; प्रमाणाबाहेर दारूचे जसे दुष्परिणाम आहेत तसेच या व्यायामाचे ही आहेत. प्रमाणाबाहेर केल्यास `करायला गेलो एक..' ची गत होऊ शकते. अतिउत्साहात येऊन एकदम रॉ घेतली की जशी अंगाशी येऊ शकते, त्याप्रमाणे अति जोशात नको ते करायला गेलं की व्यायाम महागात पडू शकतो. तेंव्हा; कंट्रोल महत्वाचा आहे.

पण मग आदर्श व्यायाम कुठला?

आदर्श असं काही नसतं यात. वर म्हटल्याप्रमाणे गरजा वेगवेगळ्या असतात. तेंव्हा आपली गरज ओळखावी आणि व्यायाम करावा. मात्र; दोन गोष्टी सांगाव्याशा वाटतात. एक म्हणजे; काहीही करावं; पण सातत्याने करावं. तरंच फरक होतो, आणि टिकतो. दुसरं म्हणजे; व्यायाम सुरू करण्या आधीच आपल्या मर्यादा ठरवून घेऊ नयेत. `चौकटीतले प्रयत्न = चौकटीतले फळ'. व्यायाम करायला लागलात; आपल्या कक्षा ओळखल्यात की मग वाटल्यास ठरवावं, त्या रूंदावायच्यात की नाही ते.अर्थात; त्या रुंदावण्यातच आत्मविश्वासाचं खरं रहस्य आहे. 

- अ. ज. ओक.

हातावर हात

सरबजीत.
सोडला म्हणायचं की सुटला म्हणायचं ते कळत नाही. गेली अनेक वर्ष काहीही चूक नसताना तो (ना)पाक हैवानांचे अत्याचार सहन करत होता. आपण कल्पनाही करू शकत नाही की त्याच्यावर काय प्रसंग ओढवले असतील. पाकांनी त्याला मृत्यू दिला म्हणजे एक प्रकारे 'सोडला'च. कारण आणखी असे किती महिने किती वर्ष त्यावर अत्याचार होत राहिले असते याचा नेम नाही. आणि मेला, म्हणून तो सुटलाच. एकीकडे अत्याचार सहन करायचे आणि दुसरीकडे आपला देश आपल्यासाठी, आपल्याबरोबर इथे अडकलेल्या ५४ पेक्षा जास्त युद्धकैद्यांसाठी काहीही.... करत नाही, या गोष्टीपायी मनस्ताप भोगायचा; यापेक्षा मरण बेहत्तर, असा त्यानेही विचार केला असेल.
युगं लोटली, पण अजूनही आपली अवस्था एखाद्या 'उंदराला घाबरणा-या मांजरीसारखी' आहे. (इथे ४ वेळेला वाघासारखी असं लिहून खोडलं मी; ही उपमा डिझर्वच करत नाही आपण.) आज जवान मारले, उद्या घुसखोरी, परवा काय आरोपच केले उलटे, मग आपले '#क्के' जरा काही बोलले की अमेरिकेच्या पदरामागे लपून आपल्याकडे बोट केलं;.... चीन चा उल्लेख नाही करत, कारण तो एक वेगळा विषय आहे. स्वतंत्र.
आपले मिलिटरी वाले मधे एक दोन वेळा म्हणाले न्यूज चॅनल वर, की आम्हला पाकिस्तान चं वाळवंट करायला १० मिनिटंही बास होतील. ते ऐकून काही काळ खूप चेव आला. रस्त्यावर चालतानाही चाल नकळत जलद व्हायची; जणू एखाद्या 'त्यांच्यातल्याला' मारायला चाललो आहे. पण तो चेव लवकरंच मावळला. अहो; वर्षानुवर्ष जे झालं नाही, ते आता का होईल? आताही तेच होणार.
तुम्ही मारा लाथेवर लाथ
आम्ही ठेवू हातावर हात..
आता बास ! असं म्हणून शब्दशः अखिल भारतीय 'उठाव' जर झाला, लोकंच्या लोकं रस्त्यावर बसली, स्वप्नवत काही झालं, तरंच आशा...
पण नाही. थिंक रियल. धिस इज इंडिया.

एबीएस वाली रिक्षा

काल पुन्हा एकदा रिक्षाने लॉंग ड्राइव्ह अनुभवायचा योग आला. रिक्षात बसताना रिक्षा चालकाकडे एक आपली जस्ट नजर टाकली. चेहरा, स्टान्स वगैरे बघून अंदाज येतो साधारण की ही 'राइड' कशी असणार आहे ते. तेंव्हा संतुलित वाटला माणूस. अमूक ठिकाणी जाणार का? मी विचारलं. भविष्यवेत्त्याने भविष्य सांगण्याआधी जसा विचार करावा तसा एक ५-६ सेकंद विचार करून मानेला एक होकारार्थी आणि त्याचबरोबर आज्ञार्थी झटका देऊन तो रिक्षात बसला. त्या ५-६ सेकंदात काय गणित मांडलं त्याने कोण जाणे. मीही बसलो.
आपलं डावं बूड सीट च्या उजव्या भागावर स्थापून त्याने रिक्षाला किक मारलीन, खट्ट कन फर्स्ट गियर टाकला आणि झर्र्र्कन पिकप घेतला. व्हॉट अ स्टार्ट ! पहिल्याच डाव्या वळणावर मागून पुढे जाऊ पाहणा-या कार ला जे कोरणार केलंय त्याने ! तेंव्हाच कळलं, किक फक्त रिक्षाला बसली नव्हती !
सिग्नल आला. सिग्नल ला शेट थांबले. 'नशीब' असं म्हणतोय इतक्यात रिक्षा जवळ जवळ काटकोनात वळली, थेट राईट लेन ला आली, आणि बस आणि डिव्हायडर यांच्यातल्या खबदाडीतून डायरेक्ट पहिल्या पोझिशन ला येऊन उभी झाली. बसच्याही पुढे ! जस्ट वेटिंग फॉर द ग्रीन लाईट. मी सांगायला नको की ग्रीन लाईट लागल्यावर काय झालं. मग हायवे आला. आता खरी मजा!

बाकी सगळे गरीब रिक्षावाले डावीकडच्या दोन लेन मधून मूग गिळून चालले होते. त्या सगळ्यात आमची रिक्षा उजवी होती. आणि उजवीकडे होती. अख्खी रिक्षा एखाद्या मोबाईल प्रमाणे व्हायब्रेट होत होती, आणि उजव्या लेन मधून दणक्यात क्रूज करत होती. टर्बो-चार्ज्ड इंजिन असावं. समोर येणारे खड्डे त्या रिक्षावाल्याला बरोब्बर आणि स्पष्ट दिसत होते, प्रोजेक्टर हेडलाईट होते ना ! आणि ते दिसले कि तो सपकन एक छोटासा टर्न घेऊन ते चुकवत होता. अर्थात ! पॉवर स्टिअरिंग शिवाय हे शक्य आहे का? हे सगळं सुमारे सत्तर ऐंशी च्या स्पीडला. आमच्यापुढे असलेल्या गाडीला लाईट देणं चालूच होतं. साईड दिली असती तर ओव्हरटेकही केली असती म्हणा. न राहवून मी दोनदा म्हटलं त्याला की आरामात घे मित्रा घाई नाही आपल्याला. पण ते कसलं ऐकतंय ! सुसाटच चाललेलं पात्रं.

मग आमचं डेस्टिनेशन आलं. आलं म्हणजे, दृष्टीक्षेपात आलं. तोच ! तोच काय ! तोच पुढच्या बाईक वाल्याने ब्रेक मारला ! आणि की………क! असा आवाज करून आमची रिक्षा ५ एक फुटात थांबली. जागच्या जागी उभी. सरकली नाही की हलली नाही. इन द लाईन आणि ऑन द स्पॉट. माझ्या भीतीला समजावत मी म्हटलं, 'एबीएस आहे, त्यामुळे टेन्शन नाही.'

पुनःश्च किल्ले माहुली (Fort Mahuli Trek)

ठाणे जिल्ह्यातला सर्वात उंच किल्ला, माहुली. उंची सुमारे २८१५ फूट. माझ्या एका मित्राने २०१० साली हा किल्ला सुचवला, तिथे जायची योजना आखली, आणि आम्ही तीन मित्र तिथे ट्रेक ला गेलोही. पण काठिण्य पातळीचा चुकलेला अंदाज, पाण्याची कमतरता, शिवाय तापलेला सूर्य, अशा कारणांनी अर्ध्यातून परत आलो. पण तेंव्हापासून `माहुली' आमच्या अजेंड्यावर होता. २३ फेब्रुवारी २०१३ ची योजना फिक्स झाली. बघता बघता आठ जण जमलो आणि माहुली ला निघालो.

ठाण्यापासून ६१ किलोमीटर वर, शहापूर नजीक माहुली किल्ला आहे. नाशिक हायवे वर पडघा सोडताच डावीकडे ६-७ छोटे मोठे सुळके आपलं लक्ष वेधायला लागतात. एक आडवी पसरलेली ही डोंगररांग आहे. हा किल्ला बांधला कुणी याची खात्रीशीर नोंद इतिहासात नाही. शहाजी राजे, बाल शिवाजी आणि जिजामाता यांनी काही काळ इथे वास्तव्य केले आहे. पुरंदर च्या तहात मराठ्यांनी हा किल्ला गमावला. पुढे ३ वर्षात शिवाजी महाराजांनी एकंदरित २५० किल्ले पुन्हा काबीज केले, त्यात माहुलीचा समावेश होता. या आडव्या डोंगरावर खरंतर तीन गड आहेत, पळसगड, मध्यात माहुली, आणि भंडारगड. भंडारगडाच्याच बाजुला, नवरा-नवरी आणि भटजी, वजीर, नव-याची करवली, नवरीची करवली, अशी नामाभिधानं असलेले सुळके आहेत. हे ट्रेकर्स व रॉक क्लाईंबर्स ना आकर्षित करतात.

माहुली किल्ला तसा सोप्या श्रेणीत येतो. पण ट्रेक कठीण आहे. कठीण एवढ्यासाठी की सतत खडा चढ आहे आणि थांबायला मिळेल अशा किंवा जिथे पायांना आराम मिळेल अशा जागेचा अभाव. त्यामुळे कठीण नसला तरी दमवणारा ट्रेक आहे. अनुभवी ट्रेकर ला दोन ते सव्वा दोन तास पुरतात वर जायला. साधारण दीड्-पावणे दोन तास उतरायला. असा एक दिवसात होणारा हा ट्रेक आहे.

आम्ही सकाळी ९ ला पायथ्याशी पोहोचलो. चहा व मिसळ असं फ्युएल पोटात भरलेलं होतं. पायथ्याशी, विलास ठाकरे नामक व्यक्तीचं दुकान्/हॉटेल आहे. शिवाय गडवाटेची माहितीही ते आनंदाने पुरवतात. ९२०९५ २६२६८ हा त्यांचा भ्रमणध्वनी. गडाच्या पायथ्याशी असलेल्या देवळात गडाचा नकाशा आहे, त्याचा फोटो जरूर घेऊन ठेवावा. उपयोगी पडतो.

त्यांच्याकडून वाटेचा अंदाज घेतला आणि मार्गस्थ झालो. जे पटापट चढले त्यांना २ तास वरपर्यंत पोहोचण्यास पुरले. बाकीचे सुमारे ३ तासांनी पोहोचले. साधारण ४ टेकड्या पार करून गेलो की एक शिडी लागते. शिडी ब-यापैकी सुस्थितीत आहे. गड ८०% चढल्यावर पुढे २-३ कातळाचे पॅच लागतात. वरतून दिसणारा परिसर सुरेख आहे. हवेत फार ढग, धुकं, धूर नसल्यास तानसा जलाशयही दिसतो. पावसाळ्यात सगळा परिसर हिरवागार असतो. धबधबे वहात असतात. पण आत्ता उन्हाळ्यात मात्र निवडुंगांचं आणि रानफुलांचंच राज्य असतं.

वाटेत काही खत्राट स्पॉट लागतात. तिथून निसर्गाचं अप्रतिम दर्शन होतं.

गडावर विशेष काहीही उरलेलं नाही. गडावर प्रवेश केल्यावर समोरच एक पाण्याचं मोठं टाकं दिसतं. त्याच्या डावीकडून पुढे गेल्यावर आपण एका मोठ्या वृक्षापर्यंत पोहोचतो. जिथून लगेच खाली आपल्याला कल्याण दरवाजा, व काही गुहा आढळतात. गुहा स्वच्छ नाहीत. गावातल्या किंवा गावाबाहेरच्या बेजबाबदार लोकांनी येऊन या गुहांमधे चिकन/दारू चे सॉलिड बेत केलेत, करतात, हे समजतं. शिवाय `स्वप्नील बदाम स्वप्नाली', `अजय बदाम मोना' अशा महान व्यक्तींचा उल्लेख गुहांच्या भिंतींवर आढळतो.

कल्याण दरवाजा भंगलेल्या अवस्थेत आहे. तिथे असलेल्या माहिती देणा-या फलकावरही आधुनिक कोरीवकाम केलेले आढळते. आपल्या इतिहासाबद्द्ल असलेल्या आस्थादारिद्र्याचं हे एक उदाहरण.

तिथे थोडा वेळ विसावून विलास ठाकरेंना फोन केला. भंडारगडावर जाऊन यायला किती वेळ लागेल त्याचा अंदाज घ्यायला. पण उरलेलं पाणी, उरलेला वेळ, सर्वानुमते उरलेला स्टॅमिना, हे लक्षात घेऊन पुढच्या खेपेला भंडारगड करू असं ठरवलं आणि परतीच्या वाटेला लागलो. उतरतानाही दोन फळ्या झाल्या, एक एक्स्प्रेस, दुसरी पॅसेंजर. सुमारे ५ पर्यंत सगळे जण खाली आलो. पायथ्याशी देऊळ आहे, आणि त्या बाजूला विहीर. विहिरीचं थंड पाणी काढून हात, तोंड धुतल्यावर सगळा शीण गेला आणि आम्ही पुन्हा ताजेतवाने झालो.

या आणि मागच्या ट्रेक च्या आठवणी काढत गाड्या हायवेला लागल्या. आता सोनेरी शाल पांघरलेला माहुली `पुन्हा या' असं सांगत आम्हाला अच्छा करत होता.

परका काळा घोडा

'मला ना, का कोणास ठाउक, इथे येऊन असं एखाद्या परक्या प्रांतात आल्यासारखं वाटलं.', माझी बायको म्हणाली. त्या वेळी, आणि त्या आधी तीन तास मला तेच वाटत होतं पण नेमक्या शब्दात मांडता येत नव्हतं.

दहावी झाल्यानंतरच्या मे महिन्याच्या सुट्टीत मित्रांबरोबर मुंबईला गेलो होतो तेंव्हाही हे असंच 'परक्या प्रांताचं' फीलिंग आलं होतं. पण तेंव्हा कुतुहल, उत्सुकता, या गोष्टी मोठ्या होत्या त्यामुळे ते तसं जाणवलं नाही. तिथली गर्दी परकी वाटली नाही, त्या गर्दीचा उबग आला नाही, गोंगाटाचा त्रास झाला नाही की काही नाही. या वेळी काळा घोडा कला उत्सवाला मात्र असं सगळं वाटलं. मन रमलं नाही.

आम्ही तिथे जायला उत्सवाचा शेवटचा दिवस निवडला होता. एक तर शेवटचा दिवस त्यात रविवार असं समीकरण होतं. मेगा ब्लॉक टाळावा म्हणून आम्ही गाडीने जायचं ठरवलं. मी, माझी बायको आणि माझी बहीण. अपेक्षेपेक्षा कमीच (आश्चर्यच!) वेळात आम्ही त्या इंग्रजांनी बांधलेल्या तरीही आपल्या 'सीएसटी' च्या इमारतीपर्यंत पोचलो. तिथून पुढे हुतात्मा चौकाजवळ एका गल्लीत गाडी पार्क करून आम्ही चालत काळा घोडा कडे निघालो.

एरवीपेक्षा त्या दिवशी तिथले पदपथ आणि त्यावर दुतर्फा असलेले विविध वस्तूंचे स्टॉल अधिक गजबजलेले होते. ‘शॉपर्स’ चा पूर आला होता. मग पुढे काळा घोडा उत्सवाचं मुख्य प्रवेशद्वार आलं. मित्राने फोन करून सांगितलं होतंच की 'तोबा गर्दी आहे'. पण प्रत्यक्ष बघून त्या 'तोबा' मागचा अर्थ कळलां. आणि तिथेच तेंव्हापर्यंत वाढत गेलेली उत्सुकता मावळायला सुरुवात झाली.

लाईनीत उगीचच मागून धक्के देणारी बेशिस्त मंडळी होतीच. लाईन म्हटली आपल्याइथे, की 'घुसे' आलेच. मग 'हम भी लाईन में खडे है बॉस...' असे काहींचे इशारे. एक परदेशी माणूस मेटल डिटेक्टर मधून जाताना त्याच्या खांद्याखालून एक व्यक्ती घुसू पहात होती. 'आर यू स्पेशल??? आर यू स्पेशल???' असं जरा रागाने विचारत त्याने त्याला मागे ढोसलं. आणि मग तो माणूस मागे बघून कुत्सित हसू लागला. एकंदरित आत कसं न्यूसन्स वालं पब्लिक असणार याची कल्पना आली. आत गेल्यावर एक सर्वसाधारण सर्वमान्य नियम म्हणून डावीकडून जायला व उजवीकडून यायला असे दर्शक फलक होते. पण नियम मानू, त्यांचा मान राखू तर आम्ही कसले ! त्यामुळे कुणीही कसंही कुठूनही येत होतं जात होतं. वर बरोबर जाणा-यांकडेच रागाने बघत होतं. आणि आम्हाला कळेना की आम्ही कुठे जावं.

माझ्या बाजूला एक आजोबा उभे होते. कलेचे जाणकार होते हे नक्की; कारण तिथल्या एका शिल्पाकडे ते फार निरखून बघत होते, त्याला अभ्यासत होते. आणि मागून एक मुलगा आला, त्यांना बाजूला लोटत सोबतच्या दोन फॅशनेबल मुलींना जागा करून देत म्हणाला, 'हिलते नही है जगह से; बंदर साले'. प्रचंड तिडीक गेली डोक्यात. ही कोण माणसं, कोणाला शिव्या देतायत? आणि कसल्या ताकदीच्या जोरावर? आणि हीच माणसं आहेत जिकडे तिकडे, मग आपली माणसं कुठं आहेत? मुंबईची माणसं कुठं आहेत? की हीच; मुंबईची माणसं आहेत? असा विचार माझ्या मनात थैमान घालतो तोच लोंढ्याच्या सोबत मी स्टॉल्स कडे पावलं टाकायलां लागलो. सेलिब्रिटी देवस्थानांमधल्या रांगेप्रमाणे 'बेबी स्टेप्स' टाकत पुढे सरकत होतो. एखाद्या स्टॉल वर वाटलं की थांबून जरा बघाव्या तिथे असलेल्या कलाकृती, तर तसं करणं महाकठीण होतं. स्टॉल्स तुडुंब भरलेले होते, आणि लोकांच्या प्रवाहाला थांबायचं नव्हतं. द सिटी दॅट नेव्हर स्टॉप्स ना बाबा.

तिथे एका स्टॉल वर वाया गेलेल्या होर्डिंग्स पासून बनवलेल्या पर्स आणि बॅग विक्रीस ठेवल्या होत्या. 'ए वाव ! ये तेरे पर्पल ड्रेस पे क्या जाएगा !' 'नही रे ये बहोत रॉ लगता है. उसपे लेदर ही चाहिये' तिथे उभ्या दोन मुलीं बोलत होत्या. ते ज्याने बनवलं होतं त्याच्या चेह-यावर हे स्पष्ट लिहिलेलं दिसलं की 'माझी कल्पना, कला, मेहनत याचं काहीच नाही !' प्रत्येक स्टॉलवर काहीसं हेच चित्र होतं. की कला किंवा त्या कलाकृतीमागे लागलेली मेहनत याला किंमत नगण्य होती.

'हां हॅलो कहां है? अरे क्या यार. आय अ‍ॅम अ‍ॅट काला घोडा इट्स ऑसम मॅन' असं मित्राला फोनवर सांगणा-याला काळा घोडा फेस्टिवल म्हणजे काय हे कळलंच नव्हतं. त्याला फक्त उद्या मित्राला, कलीग्स ना, जाउन सांगायचं होतं की मी काळा घोडा ला जाउन आलो. काही मुलं आपल्या ग्रूप बरोबर ‘सहलीला’ आली होती, काही स्त्रीया तिथे लग्नसमारंभासारखे भरजरी कपडे दागिने घालून मिरवायला आल्या होत्या, काहीजण असंच मॉल मधे जाऊन कंटाळा आला म्हणून आले होते. मग तिथे मधेच उभं राहून हातातल्या टिचभर मोबाईलने फोटो काढणं; शूटिंग करणं असे प्रकार चालू होते. एकूणच तिथे आलेल्या गर्दीत बहुतांश मंडळी आपल्या कलासक्ततेचा शो ऑफ करायला आलेली होती. बाकी जण त्या मंडळींच्या गर्दीच्या धक्क्यांना नम्रपणे दुर्लक्षित करून काळा घोडा कला उत्सव अनुभवत होते.

तिथली घुसमट काही वेळातच असह्य झाली. तसंही नीट पणे काही बघता, न्याहाळता येतच नव्हतं. गाडी गाठली आणि आपलं शहर गाठलं. गोष्टी हाईप केल्या ना, की असं होतं. असे उत्सव कमर्शियलाइज झाले, की संपलं समजायचं. त्या उत्सवाचा गाभा, आत्मा हा विरून जातो. मला तरी तसंच वाटलं या वेळी. घरी आल्यावर प्रश्न झाला, ‘कसा होता काळा घोडा?’ मी म्हटलं, ‘खूपच काळा होता.’

क्विक विडंबन: कळीदार कपूरी पान

क्विक विडंबन: कळीदार कपूरी पान

शनिवार...
शनिवार, चांदणी बार
एसी थंडगार
डीजे धडधडा
झिंगला त्यात बेवडा
झिंगला त्यात बेवडा
नाचतो वेडा
भान हरपून भान हर...पून
शनिवार...

Chadhwayye Trek IV - Chavand

Back in the monsoon of 2012, we had planned a 2 day trek to Chavand, Naneghat and Jivdhan; and ended up covering just Naneghat. So Chavand and Jivdhan were on the 'to-go destinations' list again. Chavand aka Prasanna Gad was skipped at that time mainly because PK who had suggested this fort, was not gonna be able to make it to the trek.

1st Jan was a holiday for me, PK, PP, and SS. None of us had any major plan for 31st December evening and so we planned for this New Year Day Trek to Chavand. Since others from the group were not available on that day, it was just 4 of us for the trek.

Special appreciation for PP who joined us right after finishing his night shift in the office. THAT is passion, really.

We were off to Junnar by approximately 7 am. It took us 3 hours to reach Junnar. Another half an hour to reach the base of chavand. From Junnar onward till Chavand Wadi, which is the base village of the fort, the road is just terrible. It was a bad surprise for my new little car. The road is in super-bad shape.

 The road to the fort goes from behind the AshramShala, which; does not exist anymore. We had referred to many blogs which give the Ashram Shala reference, but now the said building has been demolished. So the new landmark is a big tree on the left side of the road when you approach, opposite to which is a bore-well (hand-pump) from where the trek route begins.

Chavand/ Prasanna Gad is a relatively smaller fort. The climb isnt too big. It is very simple until you reach the rock patch which poses a decent challenge to you. It is steep. Though there are ladders fixed in the rocks, you cannot simply rely on them. There is also a metal wire fixed in the rocks throughout the rock patch, which proves to be really helpful. PP and myself were taking pictures while we stood on the rocks in some awkward positions, which irritated the hell out of SS who was really finding himself in awkward positions and was super-uncomfortable on the rock patch. The view from the top was really great. Though we felt that since it was too bright and sunny, we could have got some better photos had we been there either in the early morning or around sunset.

After covering the 20-30 feet high rock patch, there are roughly 50 steps until you reach the main door of the fort. The main door is in good condition. So are the steps. We met some forest department people on the way, who had come there to clear the grass that had grown on the steps and on the fort top. Their work was highly appreciable. The steps which were about 2.5 feet wide while we went up, were over 6 ft wide when we came down. It seemed like we re climbing down the steps of the Asiatic library or some monastery in Tibet  Those big steps feel really grand to be standing on; especially when you are looking down at the valley from a height of over 3000 feet.

The fort top is not that interesting. There are ruins of a temple on the left side after you reach the fort top. We did not really roam around on the fort top and decided to climb down after having a look at the surroundings and shooting some pictures.

The descent was relatively quicker, as it always is. We came down, got fresh with the cool water of the bore-well and had some fruits, and biscuits at the base to re-energize ourselves. It was 2 pm in the afternoon and yet, there was cool breeze because of which we never really felt drained and exhausted.

We headed then towards Naneghat via GhaTghar. Since two of us had missed the monsoon trek to Naneghat, we thought we can cover that on this trip. But the road ! the road was so bad again that we were taking way too much time to cover each kilometer; And that affected the mileage of the car. It alarmed us when the fuel gauge stood over empty. 'U turn' and we headed back. A local guy informed us about a person named Mr. Gholap, who sells petrol/diesel in a nearby village. We found his shop and bought us 2 ltrs of fuel. Then we re-filled the tank later at Junnar where we had one of the typical trek foods; Misal, coupled with hot ginger tea.

It turned out to be another very nice and memorable trek. Really a good start of 2013 for us all. We hoped that like the beginning, the year ahead is filled with such nice adventures and travels. 

माज

मी एका ठिकाणी गाडी पार्क करायची जागा शोधत होतो. इतक्यात दोन बायका एका पार्क केलेल्या सँट्रोचं दार उघडून बसण्याच्या बेतात दिसल्या. मी विचारलं की तुम्ही गाडी काढताय का? मला खुन्नस देउन उलट प्रश्न करण्यात आला, ‘तुम्ही इथे रहाता का?’ मी म्हटलं, ‘त्याचा काय संबंध? मी तुम्हाला विचारलं की तुम्ही गाडी काढताय का, म्हणजे मी तिथे माझी गाडी पार्क करीन.’ ‘इथे बाहेरची लोकं येऊन गाड्या पार्क करतात...’ त्यांना मधेच तोडून मी म्हटलं, ‘ओ बाई, सभ्यपणे विचारतोय तर तुम्ही तिरक्यात कशाला जाताय? एक म्हणजे हा रस्ता आहे. कुणाच्या आवारातली जागा नाही. दुसरं म्हणजे मी इथेच रहातो. मुळात हे तुम्हाला सांगायला मी बांधील नाही.’ हे सगळं बोलणारी बाई तिच्यासोबत असलेल्या दुस-या बाईकडे बघून म्हणाली, ‘आपल्याला विचारतायत ! गाडी काढता का म्हणे!’

मग मी सिंघम मोड मधे गेलो. म्हटलं आता माझी सटकली. मी व्हॉल्यूम वाढवून म्हटल, ‘बाई मी सभ्यपणे; साधा प्रश्न केलेला, तुम्हाला तिरक्यात जायची काय हौस असेल मला माहीत नाही. पण याच्या पुढे तुम्ही एक जरी शब्द बोललात, तर मग अत्तापर्यंत मी जितक्या सभ्य भाषेत बोललोय त्याच्या दुप्पट असभ्य भाषेत बोलेन.’ डोळे बटाट्यासारखे मोठे करून आणि घुबडासारखे गोल गोल फिरवून ती बाई माझ्याकडे बघत बसली, मी चाकांचा कर्कश्य आवाज करून माझंही सांकेतिक वृत्तीप्रदर्शन केलं आणि फ्रेम च्या बाहेर गेलो.

माज होता त्या बाईला. जसा दर दुस-या व्यक्तीला असतो आज काल. आपल्याकडे गाडी आहे...माज. आपल्याकडे पैसे आहेत, माज. आपल्याकडे अजून काही असेल, माज. पुढे चालणारी गाडी एक सेकंद जरी स्लो झाली किंवा थांबली, की ठणाणा हॉर्न वाजवायला लागतात लोकं; मग मिळेल त्या बाजूने तडमडत ओव्हरटेक करायचा प्रयत्न, ती करता करता त्या गाडीवाल्याला एक रागीट लुक; जमल्यास एक शिवी... माज. आम्ही गाडी घेतली म्हणजे रस्ता, परिसर, सगळं विकत घेतलं असा समज होतो लोकांचा. आणि १०० पैकी ९० जण तसेच असतात त्यामुळे जागोजागी, पदोपदी खटके होतात. या ९० जणांत समाजाच्या काही ठराविक वर्गातील लोकं जास्त असतात.

रेल्वे प्रवासाचं बघा. लोकसंख्याही माजलेली असल्यामुळे गर्दी अपरिहार्य आहे. त्यातून तिकीट किंवा इतर गोष्टीसाठी शिस्तीत रांग लावायला आम्ही काय सुशिक्षित आहोत? ट्रेन मधे तुमच्या आधी कुणी चढलं, उतरलं, बसलं, आणि तुम्ही ‘का रे?’ असा प्रश्न नाही केलात तर तुम्ही भ्याड. कुणी तुम्हाला असा प्रश्न केला आणि तुम्ही उलट प्रश्न नाही केलात तरीही तुम्ही भ्याड. त्यामुळे तिथेही माज ओतप्रोत भरलेला असतो सगळ्यांच्या नजरेत, बोलण्यात, वागण्यात.

परवा एक सिनेमा बघायला गेलो होतो. तिथेही तेच. तिकीट खिडकीवर सगळ्यांनाच समान तिकिटं मिळतात. तर एक माणूस रांगेत घुसू पहात होता. त्याला त्याच्या मागच्याने विनवलंन, की बॉस, आम्ही सगळे रांगेत आहोत. तर त्याला दटावतो कसा; ‘मेरा प्लॅटिनम का है ! समझा क्या?... लाईन का बात करता है @#$@!’ मुंबईमधली घटना; हे अर्वाच्च्य बोलणारी व्यक्ती हिंदीत बोलली; ही नमूद करण्याची गोष्ट आहे.

रिक्षावाल्यांना जवळची भाडी विचारली तर माज. दुकानदारांना चार प्रकार काढून दाखवायला सांगितले तर माज. शासकीय कार्यालयातल्या कर्मचा-यांना शासकीय कार्यालयात असल्याचा माज. जिकडे तिकडे माजच; सौजन्य म्हणून काही असतं असं कुणाला सांगितलं तर खरं वाटणार नाही. हा ज्वर आहे ज्वर. हा अख्ख्या समाजाला जडलाय आणि बळावतोय. असं झालंय की, कुठल्याही बाबतीत, कुणीही कुणाला प्रश्न किंवा प्रतिप्रश्न केला की त्या व्यक्तीच्या भुवया उंचावतात, बाह्या वर होऊ लागतात, तोंडाचं गटार सुरू होतं. याचं मूळ अनेक गोष्टीत असू शकतं, पण याचं निष्पन्न मात्र एकच असेल... -हास.

You are a REAL Indian if

You are a real Indian if;
You do not believe in Rules, Regulations or Laws
You think that garbage can be thrown anywhere
You have in some point of time dreamt about 'Foreign'
You start honking if the car in front of you does not move for even a second
You start honking even if the car in front of you is moving fine
You swear if a pedestrian crosses the road in front of you
You think that when you own a car, you own the roads too
You are a real Indian if;
You believe that there is WORLD under the table
You can work like a slave for your employer to be in his good books
You think that you have all the knowledge and the person talking to you is dumb
You cannot help peeping into a roadside fight and motivate the fighters
You can say `अपनेको क्या है!’ even if a fire breaks out at your neighbor's house
You are not affected by news of someone being robbed, killed, or raped
You feel that regular blasts and disasters are good for a city's integrity and morale
You don't respect your country
You consider mobiles to be status symbols
You don't Protect; You Protest
You can party no matter what happens around you or in your country
You are a real Indian if;
You realize Nothing after reading this
You think this post is crap and you continue to be yourself.

हॅप्पी न्यू इयर

दिल्लीतील सामुहिक बलात्काराचा बळी ठरलेल्या मुलीचा आज सकाळी मृत्यू झाला. । मुंबईत ३१स्ट निमित्त रात्री एक वाजेपर्यंत मद्यविक्रीस परवानगी तसेच सकाळी पाच वाजेपर्यंत पार्ट्यांना परवानगी. । शहरात ठिकठिकाणी होणार नववर्षानिमित्त जल्लोष, मॉल्स, आणि हॉटेलांना तरूणाईची पसंती. ।

या बातम्या आहेत. यातली विसंगती आणि त्यातून पुढे येणारी भावनाशून्यता फार जणांना समजेल असं नाही. माझा एक मित्र म्हणाला आज ही बातमी ऐकल्यापासून ३१स्ट ‘सेलिब्रेट’ करावा असं वाटतच नाहीये. मी म्हटलं अरे हे तुला वाटतंय, पण ते तुझ्यापर्यंतच राहील. कारण कोट्यावधींना असं मुळीच वाटत नाहीये. त्यांच्या पार्ट्या होणार. नाचगाणी होणार. ३१स्ट आहे ना बाबा. तो मेन आहे. कसंही सुरू झालं असलं तरी ‘हॅप्पी न्यू इयर’ आहे.

जगाचा अंत

दिवस उजाडता भीती आहे, रात्र होता धास्ती आहे
उद्याचा दिवस चांगला असेल याची कुणाला खात्री आहे?
आता लोकांकडे पैसा आला आहे, चांगल्या आणि वाईट मार्गांनी
पैशाबरोबर माज आला आहे, अहंकार आला आहे, उद्दामपणा आला आहे
शिरजोरी करायची, स्वैराचार करायचा हीच वृत्ती झाली आहे
आपुलकी, प्रेम, सामंजस्य, सद्विचार, संस्कृती हे खोटे शब्द झालेत
मिळतं त्यात कुणीच संतुष्ट नाही, काही मिळवण्यासाठी कष्ट नाही
सगळं आयतं हवं आहे; हवंच आहे; आणि ते नाही मिळालं तर...
ते नाही मिळालं तर माणसं कुठल्याही थराला जाऊ लागली आहेत
खून, मारामा-या, चो-या, बलात्कार...
रोज; दररोज या अशाच बातम्या बघाव्या लागत आहेत, ऐकाव्या लागत आहेत
हटवाद, छळवाद, चंगळवाद, आणि वासनेचा समाजाला ज्वर झालाय
भौतिक प्रगती झाली असेल पण नैतिक अधोगतीचा कहर झालाय
नात्यांची तर गोष्टच वेगळी; ती काय असतात हेच कुणाला ठाऊक नाही
पैशाने माणसं जोडावी, पैशासाठी तोडावी; माणसांचं कुणाला कौतुक नाही
सगळा समाज आत्मकेंद्री झालाय, स्वार्थी झालाय, हैवान झालाय
निसर्गही त्याला अपवाद नाही; तोही आता सैतान झालाय
भूकंप होत आहेत, पूर येत आहेत, प्रकोप होतो आहे

कसलीच; कुणाचीच; शाश्वती नाहीये
सगळं अनाकलनीय झालंय, असंबद्ध झालंय, अतर्क्य झालंय

‘हा’ जगाचा अंत नाही तर आणखी काय आहे?

Parallel Parking

Out of the millions of people who drive cars, only a few thousands know how to 'park' a car correctly. A few people in my locality don't even know there is something called as 'parking'. They just drive in and stop wherever they feel, leave the car like that and that's all.

Parallel Parking. An essential skill that the car owners/drivers should have. It is very rare to find though. More so because many of the people perceive it as a very hard thing to do. But it is really simple to be frank. It just needs a little judgement, and a little calculation.

I am not an expert driver, but I thought I should share my understanding and knowledge about this Parallel Parking act, so that those who are unnecessarily scared of it, become confident about it.

I hope this helps the readers to park their cars perfectly, and effortlessly.

Drive Safe!

Birthday Wishes to the One and Only

Self Explanatory

चिनी अतिक्रमण

सहज म्हणून मी अंघोळीच्या पंचाचं लेबल निरखून बघत होतो तेंव्हा त्याचं एक धक्कादायक वैशिष्ट्य नजरेस पडलं; की तो चिनी बनावटीचा आहे !!! चिनी अतिक्रमण कुठवर येऊन पोचलंय याची जाणीव झाली मला.

गमतीचा भाग सोडला, तर ही वस्तुस्थिती खरं तर किती चिंताजनक आहे याकडे लक्ष देणं गरजेचं आहे. घरातल्या कात्रीपासून ते अंगावरच्या कपड्यांपर्यंत, मोबाईलपासून ते टीव्हीपर्यंत...८०% गोष्टी आपण चिनी बनावटीच्या वापरतो.

तिकडे अरुणाचल प्रदेश ला ती लोकं आपला भाग म्हणून नकाशात दाखवतात. तिथे रहाणा-या भारतीय लोकांना अमेरिका इ-व्हिसा देते, म्हणजे पासपोर्ट वर स्टॅंप मारत नाही.. का? तर तो मारला तर अरुणाचल भारताचा भाग आहे हे मान्य केलं असं होईल. उघड उघड भारताची आणि भारतीयांची गळचेपी ती चिनी लोकं करतायत, आणि तरीही आपण आपलं त्यांची उत्पादनं भरभरून विकत घेतोय, वापरतोय.

हे थांबायला हवं असं कुठेतरी वाटतं. मला किंवा आणि कुणाला वाटून काही होत नाही म्हणा. हे आपल्या सगळ्यांना जर वाटलं तरच काहीतरी होऊ शकेल. अर्थात; आपल्याला फरक पडत असेल तर. फरक पडत नसेल तर मग; काय फरक पडतोय !

Lohagad - Korigad Trek

Me and my friends, we didn't go trekking anywhere during the entire monsoon which is actually when you can experience natural beauty at its best. We were all busy and didn't have time to spare, really. Then came this month when a plan finally took shape and the destinations chosen were two very easy forts - Lohagad and Korigad. We were going after a long break so we thought that 'let us not strain ourselves too much to start with'.

Lohagad was on the agenda for quite a long time, unlike Korigad which was a new addition that was taken up. As always; SMSs were fired to 'probable' team members. There were some 'on-off' like responses and at the end 3 people were sure to come.

  

Having started at 6:30 from Mumbai, we reached Lohagad Base Village (Lohagadwadi) at around 9:15 after a break for tea and lunch in Lonavala. When you enter Lonavla from Mumbai end, you need to turn right at Kumar Resorts and then go straight from the next circle. The stretch of 30 odd kilometers passes underneath the Express Way twice and reaches the village Bhajeghar. The ghaat that you encounter while on the way to Lohagadwadi is tricky. The road is in extremely bad condition, filled with big stones and sand which weakens the grip of your car's (or even worse, your bike's) footwear. Hence, it is advised to use the best of your driving skills here. It is thrilling though; and I enjoyed driving on the 'otherwise' bad road. We parked our vehicles at Lohagadwadi. There were a few shops out there selling snacks and cold drinks.

The way up lohagad is so simple from there onwards. Just a small walk in the woods and you are welcomed by the neatly laid steps that take you right atop Lohagad. A very nicely maintained fort, where major part of the fortification is intact and is beautiful to see. You pass through multiple doors (Ganesh Darwaja, Narayan Darwaja, Hanuman Darwaja and Maha Darwaja).

There are two 'Mosques' on the top. There is a huge cave named Laxmi Kothi where the treasure which was looted by Shivaji Maharaj was stored. The highlight of the Fort, 'Vinchu Kata' is on your right hand side when you enter the top of the fort. To reach Vinchu kata, one way goes from besides Laxmi Kothi while the other goes from besides the second mosque/Dargaah on the fort. One portion of the way to get to Vinchu Kata is extremely tricky and if you are not very confident you shouldn't venture. There is one footway which is easier as we were told by a local person; but sadly, only after we returned from there without being able to tackle that difficult part. However, to get good shots of the Vinchu Kata from the lens, reaching upto this spot where the difficult section is situated, is enough. That is all that you can see on the fort. Getting down shouldnt take more than 40 minutes.

Lohagad can also be reached by Train from Malavli Station. This route passes through Bhaaje Caves which are very beautiful, and this route involves a 1 hour long walk before the steps begin. Lohagad is a fort which everyone can enjoy; no matter if he/she is used to trekking or not.

We got down at 12 from Lohagad. Had limbu sarbat, some fruits and we proceeded to our next destination, Korigad. The other two members except me did not know this fort and were curious yet not keen. We reached 'Peth Shahapur' which is the base village for Korigad. Peth Shahpur is situated on the way to Amby Valley. From Lohagad, we had to reach back to Lonavla and follow the road directions to Amby Valley. Korigad appears like a huge vertical rock from it's base, Peth Shahapur. The trail starts with a nicely marked and clearly visible path. It reaches a tower where you have to take the road that is on the right hand side. Further, after covering another 200 Meters, a small path climbs up on your right hand side, leaving the broad path. You have to take that small path and walk through the dense forest for about 10 minutes when you reach the 'concrete' steps. From there onwards its just so simple. You will pass a Ganpati Mandir on your right hand and a cave. The steps lead you all the way up to the fort's huge table land. One should definitely take a walk over the fortification. You get nice views of the Amby Valley and Pavna Dam. The surrounding mountains are awesome.

Getting down is a 30 minutes job. But one should make sure that he/she takes the same route which was taken while climbing up. Or else he/she will end up getting to the other side of the fort and then, will have to walk for around 5 kilometers to reach the original starting point.

We started our return journey at around 5:30 and after a good couple of warm-up treks we were back to mumbai. Definitely recommended forts for anyone and everyone interested. Nothing much to be worried about. They are just that simple and just as brilliant as it gets !

Comparative Study of Modes of Transport (Road)

With fares getting unfair day by day; I thought we should evaluate the available options. No opinion expressed here; but I hope after having a look at this comparison, you will be able to form your own opinion.

Link to the Larger Sized Image: HERE